Jo Meesters: meesterlijk!

De Eindhovense ontwerper Jo Meesters staat op het punt om internationaal door te breken. Leolux echter spotte hem al veel eerder. Voor het eerst toen een styliste enkele jaren terug een karpet van Jo leende voor een fotoshoot van het toenmalige Leolux Jaarboek. En later toen hij als voorprogramma van trendwatcher Li Edelkoort een lezing gaf voor het Nederlands Interieur Instituut waar ook Leolux bij aanwezig was. Het resultaat van hun samenwerking was voor het eerst te zien op de Meubelbeurs van Keulen in 2010, met als overtreffende trap de Leolux-stand in Keulen dit voorjaar. In het sprookjesachtige decor fungeerden zijn bloemkarpetten van dekens, enorme vazen en lampen van pulp als intrigerende blikvangers.

Pulp

‘Pulp is een materiaal dat ik eigenlijk herontdekt heb. Het is een restmateriaal, afkomstig van oude, gerecyclede kranten. Dus hartstikke groen en duurzaam. Ik ben ermee begonnen te experimenteren en heb als het ware m’n eigen receptuur ontwikkeld. Het is een verrassend, alternatief materiaal waarvan ik al spelenderwijs ontdek dat er steeds meer mee kan. De pulp wordt vermengd met lijm en vervolgens afgewerkt met een epoxylak. Na grijs en zwart, ben ik nu ook in wit bezig. Om het contrast tussen wegwerp en waardevol extra groot te maken, zijn sommige vazen en schalen zelfs met bladgoud afgewerkt. Het was met Leolux voor het eerst dat ik er zulke grote objecten mee maakte.’

Passie voor materialen

Leolux staat er voor open om met jonge ontwerpers en kunstenaars in zee te gaan en zich daarmee te profileren. Andersom geldt dit ook, voor Jo Meesters. ‘Ik was erg onder de indruk van de fabriek van Leolux. Geweldig dat alles in eigen huis gebeurt; van productie tot vervoer. Wat ons bindt is een stuk ambachtelijkheid. En een passie voor goed ontworpen producten. We proberen beiden onze ontwerpen een ziel te geven en doen dat met veel aandacht en zorg. Zodra ik de materialen bij elkaar heb, weet ik intuïtief wat te doen. Ik ben een intuïtief persoon. Met een passie voor materialen.’

Duurzaam

De loopbaan van Jo Meesters als ontwerper begon toen hij in 2000 afstudeerde aan de Design Academy. Maar het liep niet meteen lekker. ‘Ik heb gesolliciteerd bij een paar bedrijven als vormgever, maar blijkbaar was ik lastig te plaatsen. Te divers en niet echt gespecialiseerd, dus ze wisten niet goed wat ze met me aan moesten en daarom was het steeds ‘toch maar niet’. Ik heb toen maar liefst drie jaar lang administratief werk gedaan. Werken van 9 tot 5, om m’n hoofd leeg te maken, om afstand te nemen van het ontwerpvak, om te kijken of er leven is na de academie. En toen werd ik in 2003 gevraagd mee te doen met de expositie Eternally Yours. Een omslagpunt in mijn carrière. Deze expo ging over de vraag hoe wij de levenscyclus van producten kunnen verlengen. Omdat ik toch zat te popelen om als vormgever aan het werk te gaan, had ik thuis al van alles met keramiek gedaan. Op rommelmarkten en dergelijke verzamelde ik gedecoreerde vazen en kopjes. Door die deels weg te zandstralen, kreeg je een nieuwe decoratie, een nieuw verhaal, een nieuw kopje. Je laat een deel zien van hoe het was en de rest is anders en dus nieuw. En daarmee is de levensduur van een product verlengd. Daarna ben ik ook echt nieuwe patronen gaan maken; bijvoorbeeld door op Delftsblauw nieuwe, hedendaagse landschappen te creëren. In dit werk ‘Ornamental Inheritance’ komen twee aspecten van mijn werk samen: het hergebruik, maar dan wel op niveau, en het ambachtelijke. Ik vind het heerlijk om met m’n handen te werken en de materialen te voelen. En om met liefde en aandacht urenlang aan zo’n product te werken.’

Hergebruik

Op dit moment is het enorm in om als ontwerper groen en duurzaam bezig te zijn. Maar bij Jo Meesters is het geen hype. ‘Ik heb dit altijd gedaan. Ik ben geïnteresseerd in alle materialen die mooi verouderen, zoals glas en hout. Daarbij vind ik het vanzelfsprekend om zuinig om te gaan met energie en materialen. Dat zit gewoon in me. Daarom heb ik voor mijn eindexamen ook oude dekens gebruikt; bij gebrek aan geld om iets nieuws te laten maken, maar vooral ook omdat deze materialen voorhanden waren en nog goed bruikbaar. Hergebruik van wat nog goed is, is altijd mijn ding geweest. Ik had dat al als klein jongetje op de Filipijnen waar ik geboren ben. Daar maakte ik van oude blikken vazen en plantenbakjes en van die koekdoosjes die je op kolen kon zetten om er zo mee te koken.’

Mannelijk versus vrouwelijk

Jo Meesters verhuisde naar Nederland toen hij elf jaar oud was. Hij nam toen de tweede achternaam aan van zijn moeder en veranderde zijn voornaam van Jomunrek in Jo. ‘Hier zit een soort verdraaiing in. Jo is hier zowel een mannen- als vrouwennaam. En ook in mijn werk zitten zowel mannelijke als vrouwelijke elementen. Ik heb een voorliefde voor textiel, maar vind andere materialen om mee te werken ook interessant. Diversiteit staat bij mij hoog in het vaandel, want ik wil niet in een bepaald hok geplaatst worden. It’s all-in the mix!’
‘Wat ik wél belangrijk vind is kwaliteit; zowel qua ontwerp, materialen als afwerking. Ik hou van esthetisch mooie dingen. Daarnaast is het een pré als iets bruikbaar is. In een vaas moet je gewoon water kunnen doen. Functionele, alledaagse dingen zoals een paperclip, schaar of wasknijper zijn bij mij erg geliefd. Die zijn allemaal ooit ontworpen, ook al staan de meeste mensen daar niet bij stil. Zoiets, iets dat iedereen kent en gebruikt, zou ik nog wel eens willen ontwerpen. Esthetisch én technisch goed uitgevoerd.’

Beleving

Hoe decoratief en kunstig Jo’s werk ook is, zelf is hij het meest trots op ‘het meest technische’ dat hij ooit heeft laten maken: Green Oasis, een metalen tuinprieel in de vorm van een graafmachine. ‘Ik heb namelijk nog een tweede liefde: architectuur en openbare ruimte. Dat prieel is voor mij speciaal, je kunt erin zitten en het object echt beleven. Enerzijds is het een koel metalen object, maar juist door de combinatie met planten is het toch gelukt om een warme, sfeervolle uitstraling te creëren. Dat technische zit overigens helemaal niet in me. Ik ben van de maquettes en het schetsen op papier. De rest laat ik aan anderen over.’ In zijn studio werkt Jo met verschillende stagiaires en voor speciale technieken huurt hij freelancers in.

‘Ik hoop dat mensen het mooi vinden wat ik maak. Een voorbeeld voor mij is Hella Jongerius. Ook zij zoekt dat spanningsveld op tussen het persoonlijke en ambachtelijke enerzijds en industriële massaproductie anderzijds. Ik zie het als een uitdaging om daar mijn eigen weg in te zoeken. Een tussenweg; deels ambachtelijk, deels industrieel; deels beperkte oplage, deels massaproductie. En vooral wil ik mezelf blijven verrassen in het ontdekken en (her)gebruik van mooie materialen.’

Bezoek de website van Jo Meesters voor meer informatie over zijn werk.